Śląsk, który znika.

Miejsca, które warto zapamiętać. Kamienice, podwórka, stare szyldy, industrialne zakątki i historie, których nie znajdziesz w folderach reklamowych.

Oglądaj materiały Manifest projektu Facebook

Najnowsze materiały

Ręcznie wybrane filmy z kanału. Każdy materiał ma miasto, kategorię i własny opis SEO.

ŚwiętochłowiceNowocześnie

Skałka w Świętochłowicach - od hałd i przemysłu do centrum rekreacji

Dziś Skałka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Świętochłowicach. To właśnie tutaj mieszkańcy przychodzą na spacery, korzystają ze ścieżek rowerowych, pływają kajakami i rowerkami wodnymi, odwiedzają baseny, skatepark, restauracje oraz uczestniczą w licznych wydarzeniach plenerowych. Trudno uwierzyć, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu ten teren wyglądał zupełnie inaczej. Okolicę zajmowały przede wszystkim obszary poprzemysłowe oraz hałdy będące pozostałością po intensywnym rozwoju przemysłu na Górnym Śląsku. W latach 70. XX wieku rozpoczęto ambitny projekt przekształcenia zdegradowanego terenu w nowoczesny kompleks sportowo-rekreacyjny, który z czasem stał się wizytówką miasta. Jednym z najważniejszych obiektów powstałych na Skałce był Stadion im. Pawła Waloszka, otwarty w 1979 roku. Przez wiele lat był areną ważnych zawodów żużlowych oraz meczów legendarnego klubu Śląsk Świętochłowice. Największe imprezy sportowe przyciągały tysiące kibiców z całego regionu, a żużel stał się nieodłącznym elementem tożsamości tego miejsca. Współczesna Skałka to przestrzeń znacznie bardziej zielona, przyjazna rodzinom i nastawiona na aktywny wypoczynek. Mimo licznych zmian nadal można tu dostrzec ślady przemysłowej historii Śląska, która przez dziesięciolecia kształtowała krajobraz i charakter Świętochłowic. To właśnie połączenie przemysłowego dziedzictwa z nowoczesną rekreacją sprawia, że Skałka pozostaje jednym z najciekawszych miejsc na mapie miasta - miejscem, które łączy historię z teraźniejszością.

Zobacz na YouTube

ChorzówNowocześnie

.Szyb Prezydent

Szyb Prezydent w Chorzowie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli przemysłowego dziedzictwa Górnego Śląska. Charakterystyczna żelbetowa wieża górująca nad miastem od lat przypomina o czasach, gdy górnictwo stanowiło fundament rozwoju całego regionu. Historia tego miejsca sięga XVIII wieku i związana jest z kopalnią „Król” (niem. Königsgrube), jedną z najważniejszych kopalń węgla kamiennego na Śląsku. Rejon obecnego Szybu Prezydent należał do tzw. Pola Wschodniego, a sam szyb początkowo funkcjonował pod nazwą „Jacek”. Obecna wieża wyciągowa została wybudowana w 1933 roku. W swoim czasie była symbolem nowoczesności i postępu technicznego II Rzeczypospolitej. Konstrukcja należała do najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie i stanowiła wizytówkę śląskiego przemysłu. W 1937 roku utworzono kopalnię „Prezydent Mościcki”, nazwaną na cześć prezydenta Ignacego Mościckiego. Wówczas szyb otrzymał nazwę, pod którą znany jest do dziś. Po II wojnie światowej obiekt funkcjonował jako część kopalni „Barbara-Chorzów” i służył przemysłowi jeszcze przez wiele lat, aż do zakończenia wydobycia i likwidacji zakładu. Dziś Szyb Prezydent przeżywa drugą młodość. Zrewitalizowany obiekt pełni funkcję punktu widokowego i jest jednym z najciekawszych miejsc na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Ze szczytu można podziwiać panoramę Chorzowa oraz sąsiednich miast Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Szczególnie interesujące jest otoczenie dawnego szybu. Obok zabytkowej konstrukcji funkcjonują nowoczesne przestrzenie rekreacyjne - skatepark, trasy rowerowe, siłownia plenerowa, plac zabaw oraz tereny spacerowe. To doskonały przykład tego, jak współczesny Śląsk potrafi łączyć przemysłową historię z nowoczesnym stylem życia. Szyb Prezydent pozostaje nie tylko cennym zabytkiem techniki, ale również symbolem przemian, jakie przeszło serce przemysłowego Górnego Śląska. Materiał został zrealizowany z wykorzystaniem kamery GoPro oraz zdjęć lotniczych wykonanych dronem.

Zobacz na YouTube

ŚwiętochłowiceKamienice

Lipiny. Świętochłowice.

Lipiny to jedna z tych śląskich dzielnic, które przez lata obrosły stereotypami. Wielu ludzi mówi o nich źle, choć tak naprawdę nigdy nie poznało ich historii ani charakteru. A przecież to właśnie tutaj wciąż można zobaczyć prawdziwy obraz dawnego przemysłowego Górnego Śląska. Do dziś stoją tu ceglane familoki i kamienice pamiętające czasy największego rozwoju hutnictwa oraz ciężkiego przemysłu. Między starymi budynkami nadal można odnaleźć miejsca, które powoli odzyskują swój dawny wygląd i znaczenie. Jednym z nich jest odnowiony budynek przy ulicy Bukowego 17. Dawniej mieściła się tutaj Szkoła Podstawowa nr 11, do której przez dekady chodziły całe pokolenia mieszkańców Lipin. Dziś obiekt został przebudowany na prywatne mieszkania, jednak mimo modernizacji zachował swój historyczny charakter i klimat dawnej śląskiej architektury. Lipiny to także wąskie podwórka, czerwone cegły, stare bramy, tramwaje i ślady dawnych sklepów oraz reklam, które wyglądają tak, jakby czas zatrzymał się tutaj kilkadziesiąt lat temu. W tej dzielnicy nadal czuć autentyczny Górny Śląsk - nie ten znany z reklam i turystycznych folderów, lecz prawdziwy, surowy i codzienny. To dopiero pierwsza część materiału. W kolejnej pokażę bardziej mroczne, surowe i mniej oczywiste oblicze Lipin.

Zobacz na YouTube

ChorzówCiekawostki

Biadacz. Gdzie bieda miała swoje nazwisko

Biadacz to jedna z najbardziej charakterystycznych i surowych części Chorzowa Batorego - miejsce, w którym wciąż czuć klimat dawnego przemysłowego Śląska. Sama nazwa dzielnicy od lat budzi ciekawość. Według jednej z popularnych teorii pochodzi od trudnych warunków życia robotników, którzy przez biedę i ciężką pracę po prostu „biadali”. Inne źródła wskazują na możliwe pochodzenie od nazwiska lub dawnego określenia terenu. Niezależnie od prawdziwej historii, charakter tego miejsca do dziś idealnie współgra z pierwszą interpretacją. Ceglane familoki i stare kamienice powstawały tutaj głównie pod koniec XIX i na początku XX wieku dla pracowników hut oraz zakładów przemysłowych rozwijającego się Śląska. To właśnie tutaj można zobaczyć autentyczne oblicze regionu - bez stylizacji i upiększania. Na murach widać graffiti związane z Ruchem Chorzów, który od pokoleń jest ważną częścią lokalnej tożsamości. Między budynkami nadal stoją stare podwórza, dawne chlewiki i opuszczone miejsca, takie jak bar Mini Maxi, sprawiające wrażenie zatrzymanych w czasie. Jednym z bardziej charakterystycznych elementów jest ciemna kamienica z orłem umieszczonym na szczycie elewacji. To nie symbol związany z III Rzeszą, lecz najprawdopodobniej przedwojenny detal architektoniczny z okresu niemieckiego - dekoracyjny cesarski orzeł, często spotykany na Śląsku jeszcze przed II wojną światową. Podobne motywy zdobiły dawniej kamienice, szkoły i budynki urzędowe. Biadacz to miejsce pełne kontrastów. Dla jednych będzie odpychające i przygnębiające, dla innych stanie się fascynującym fragmentem starego Śląska z własną historią, klimatem i niepowtarzalnym charakterem.

Zobacz na YouTube

ŚwiętochłowiceZabytki

Co się dzieje z kultowymi fińskimi domkami?

Świętochłowice - Piaśniki, ulica Chorzowska. Wśród bloków i ruchliwej drogi wciąż stoją niezwykłe drewniane budynki, które pamiętają przedwojenny Śląsk. Tak zwane „domki fińskie” powstały jeszcze przed wojną jako osiedle dla pracowników kopalni Matylda. Przez wiele lat tętniło tu normalne życie - były rodziny, dzieci, ogródki i charakterystyczny klimat małej osady ukrytej w przemysłowym mieście. Dziś miejsce wygląda zupełnie inaczej. Budynki są opuszczone, część zabezpieczono przed wejściem, a wokół czuć atmosferę zatrzymanego czasu. Co jakiś czas wraca temat rewitalizacji tego miejsca, jednak od lat niewiele się zmienia. Do naszych czasów przetrwało już tylko kilka takich obiektów. To jeden z tych fragmentów starego Śląska, które nadal mają swój wyjątkowy charakter i przypominają, jak wyglądało życie tutaj kilkadziesiąt lat temu.

Zobacz na YouTube

ŚwiętochłowiceNowocześnie

Od przemysłu do spokoju – nowe życie starej dzielnicy

Świętochłowice Chropaczów, ulica Gołęszyców. Jeszcze w latach 2000 dominowały tutaj stare zabudowania poprzemysłowe oraz nieużytki związane z przemysłowym charakterem Chropaczowa. Dziś w ich miejscu stoi jedno z najbardziej nowoczesnych i spokojniejszych osiedli w Świętochłowicach. To zderzenie dwóch światów - starego, robotniczego Chropaczowa i nowego Śląska z szeregowcami, zielenią i spokojem obok terenów, które kiedyś żyły hutą i kopalniami. A przecież sama dzielnica Chropaczów jest najstarszą częścią Świętochłowic - pierwsze wzmianki o niej pochodzą już z 1295 roku.

Zobacz na YouTube

Śląskie kamieniceKlatki, elewacje, bramy i ślady dawnych właścicieli.Śląskie podwórkaCodzienny klimat, PRL, komórki i prawda za fasadą.Historia lokalnaMikrohistorie Świętochłowic, Chorzowa i sąsiednich miast.