PIEGZAPIEGZAHistoria. Miejsca. Klimat.
Autorski projekt dokumentalny
Miejsca, które warto zapamiętać. Kamienice, podwórka, stare szyldy, industrialne zakątki i historie, których nie znajdziesz w folderach reklamowych.
Ręcznie wybrane filmy z kanału. Każdy materiał ma miasto, kategorię i własny opis SEO.
Ulica 16 Lipca w Chorzowie Batorym swoją nazwą upamiętnia 16 lipca 1922 roku - dzień uroczystości związanych z przyłączeniem części Górnego Śląska do Polski po podziale regionu. Dziś to jedna z wielu ulic, ale jej nazwa od ponad stu lat przypomina o wydarzeniach, które na zawsze zmieniły historię Śląska.
Zobacz na YouTubeUlica Graniczna to jedno z tych miejsc w Chorzowie Batorym, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się zwyczajną ulicą. W rzeczywistości kryje jednak historię sięgającą czasów, gdy okolica wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Sama nazwa nie jest przypadkowa. Przez wiele lat Graniczna wyznaczała obrzeża rozwijającej się miejscowości. Za cmentarzem rozciągały się pola, nieużytki i tereny niezabudowane. To właśnie tutaj kończyła się zwarta zabudowa dawnego Batorego, a dalej zaczynały się otwarte przestrzenie. Jednym z najważniejszych punktów przy ulicy Granicznej jest cmentarz parafialny założony w 1904 roku. Spoczywa na nim wiele osób związanych z historią dzielnicy i całego miasta. Najbardziej znanym z nich jest Gerard Cieślik - legenda Ruchu Chorzów, jeden z najwybitniejszych piłkarzy w historii polskiego futbolu. Jego nazwisko do dziś budzi ogromny szacunek wśród kibiców Niebieskich. Przez lata Graniczna była również ważnym miejscem codziennego życia mieszkańców. Wielu pamięta funkcjonujące tutaj targowisko, gdzie można było kupić niemal wszystko - od warzyw i owoców po ubrania czy artykuły gospodarstwa domowego. Było ono jednym z charakterystycznych punktów Batorego i przez długi czas przyciągało mieszkańców całej okolicy. Dziś w miejscu dawnego targowiska znajduje się sklep Stokrotka. Charakterystycznym elementem ulicy jest także niewielkie rondo z centralną wysepką, potocznie kojarzone przez mieszkańców jako „rondo z kropką”. Choć z pozoru to drobny szczegół, dla wielu osób jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów orientacyjnych tej części Chorzowa. Współczesna Graniczna łączy w sobie kilka różnych światów. Obok historycznego cmentarza znajdują się sklepy, budynki mieszkalne i nowe inwestycje. Wciąż jednak można tu odnaleźć ślady dawnego Batorego oraz wspomnienia mieszkańców, którzy pamiętają czasy targowiska, starych sklepów i przemysłowego charakteru dzielnicy. To właśnie takie miejsca pokazują, że historia miasta nie kryje się wyłącznie w zabytkach i muzeach. Często żyje ona w zwykłych ulicach, które codziennie mijamy, nie zastanawiając się nad tym, ile wydarzeń i ludzkich historii są świadkami od ponad stu lat.
Zobacz na YouTubeW Świętochłowicach znajduje się miejsce, obok którego wiele osób przechodziło dziesiątki razy, nie zdając sobie sprawy z tego, co kryje się za jego drzwiami. Dzięki uprzejmości firmy Kamień Wieczności miałem okazję zajrzeć do wnętrza miejscowej kaplicy pogrzebowej i zobaczyć ją z zupełnie innej perspektywy. Już samo wnętrze robi duże wrażenie. Przestrzeń została zaprojektowana z dbałością o detale i odpowiedni charakter miejsca, w którym odbywają się ostatnie pożegnania mieszkańców miasta. Największym zaskoczeniem okazał się jednak pojazd znajdujący się wewnątrz budynku. To oryginalny amerykański Cadillac przystosowany do pełnienia funkcji karawanu. Tego typu samochody od lat kojarzone są z prestiżowymi zakładami pogrzebowymi w Stanach Zjednoczonych i należą dziś do rzadkości nawet w swojej ojczyźnie. Klasyczna sylwetka, charakterystyczne linie nadwozia oraz elegancja amerykańskiej motoryzacji sprawiają, że pojazd przyciąga uwagę nie tylko miłośników samochodów, ale również osób zainteresowanych historią i kulturą funeralną. Sama kaplica związana jest także z historią rodziny Brauner, która przez lata była obecna w życiu Świętochłowic. To kolejny przykład miejsca, które na pierwszy rzut oka wydaje się zwyczajne, a po bliższym poznaniu odsłania ciekawe lokalne wątki i historie. Takie miejsca przypominają, że historia miasta to nie tylko zabytki, kopalnie czy huty. To również budynki i ludzie, którzy przez pokolenia współtworzyli lokalną społeczność. Czy wiedzieliście, że w Świętochłowicach można zobaczyć amerykańskiego Cadillaca pełniącego funkcję karawanu?
Zobacz na YouTubeDziś Skałka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Świętochłowicach. To właśnie tutaj mieszkańcy przychodzą na spacery, korzystają ze ścieżek rowerowych, pływają kajakami i rowerkami wodnymi, odwiedzają baseny, skatepark, restauracje oraz uczestniczą w licznych wydarzeniach plenerowych. Trudno uwierzyć, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu ten teren wyglądał zupełnie inaczej. Okolicę zajmowały przede wszystkim obszary poprzemysłowe oraz hałdy będące pozostałością po intensywnym rozwoju przemysłu na Górnym Śląsku. W latach 70. XX wieku rozpoczęto ambitny projekt przekształcenia zdegradowanego terenu w nowoczesny kompleks sportowo-rekreacyjny, który z czasem stał się wizytówką miasta. Jednym z najważniejszych obiektów powstałych na Skałce był Stadion im. Pawła Waloszka, otwarty w 1979 roku. Przez wiele lat był areną ważnych zawodów żużlowych oraz meczów legendarnego klubu Śląsk Świętochłowice. Największe imprezy sportowe przyciągały tysiące kibiców z całego regionu, a żużel stał się nieodłącznym elementem tożsamości tego miejsca. Współczesna Skałka to przestrzeń znacznie bardziej zielona, przyjazna rodzinom i nastawiona na aktywny wypoczynek. Mimo licznych zmian nadal można tu dostrzec ślady przemysłowej historii Śląska, która przez dziesięciolecia kształtowała krajobraz i charakter Świętochłowic. To właśnie połączenie przemysłowego dziedzictwa z nowoczesną rekreacją sprawia, że Skałka pozostaje jednym z najciekawszych miejsc na mapie miasta - miejscem, które łączy historię z teraźniejszością.
Zobacz na YouTubeSzyb Prezydent w Chorzowie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli przemysłowego dziedzictwa Górnego Śląska. Charakterystyczna żelbetowa wieża górująca nad miastem od lat przypomina o czasach, gdy górnictwo stanowiło fundament rozwoju całego regionu. Historia tego miejsca sięga XVIII wieku i związana jest z kopalnią „Król” (niem. Königsgrube), jedną z najważniejszych kopalń węgla kamiennego na Śląsku. Rejon obecnego Szybu Prezydent należał do tzw. Pola Wschodniego, a sam szyb początkowo funkcjonował pod nazwą „Jacek”. Obecna wieża wyciągowa została wybudowana w 1933 roku. W swoim czasie była symbolem nowoczesności i postępu technicznego II Rzeczypospolitej. Konstrukcja należała do najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie i stanowiła wizytówkę śląskiego przemysłu. W 1937 roku utworzono kopalnię „Prezydent Mościcki”, nazwaną na cześć prezydenta Ignacego Mościckiego. Wówczas szyb otrzymał nazwę, pod którą znany jest do dziś. Po II wojnie światowej obiekt funkcjonował jako część kopalni „Barbara-Chorzów” i służył przemysłowi jeszcze przez wiele lat, aż do zakończenia wydobycia i likwidacji zakładu. Dziś Szyb Prezydent przeżywa drugą młodość. Zrewitalizowany obiekt pełni funkcję punktu widokowego i jest jednym z najciekawszych miejsc na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Ze szczytu można podziwiać panoramę Chorzowa oraz sąsiednich miast Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Szczególnie interesujące jest otoczenie dawnego szybu. Obok zabytkowej konstrukcji funkcjonują nowoczesne przestrzenie rekreacyjne - skatepark, trasy rowerowe, siłownia plenerowa, plac zabaw oraz tereny spacerowe. To doskonały przykład tego, jak współczesny Śląsk potrafi łączyć przemysłową historię z nowoczesnym stylem życia. Szyb Prezydent pozostaje nie tylko cennym zabytkiem techniki, ale również symbolem przemian, jakie przeszło serce przemysłowego Górnego Śląska. Materiał został zrealizowany z wykorzystaniem kamery GoPro oraz zdjęć lotniczych wykonanych dronem.
Zobacz na YouTubeLipiny to jedna z tych śląskich dzielnic, które przez lata obrosły stereotypami. Wielu ludzi mówi o nich źle, choć tak naprawdę nigdy nie poznało ich historii ani charakteru. A przecież to właśnie tutaj wciąż można zobaczyć prawdziwy obraz dawnego przemysłowego Górnego Śląska. Do dziś stoją tu ceglane familoki i kamienice pamiętające czasy największego rozwoju hutnictwa oraz ciężkiego przemysłu. Między starymi budynkami nadal można odnaleźć miejsca, które powoli odzyskują swój dawny wygląd i znaczenie. Jednym z nich jest odnowiony budynek przy ulicy Bukowego 17. Dawniej mieściła się tutaj Szkoła Podstawowa nr 11, do której przez dekady chodziły całe pokolenia mieszkańców Lipin. Dziś obiekt został przebudowany na prywatne mieszkania, jednak mimo modernizacji zachował swój historyczny charakter i klimat dawnej śląskiej architektury. Lipiny to także wąskie podwórka, czerwone cegły, stare bramy, tramwaje i ślady dawnych sklepów oraz reklam, które wyglądają tak, jakby czas zatrzymał się tutaj kilkadziesiąt lat temu. W tej dzielnicy nadal czuć autentyczny Górny Śląsk - nie ten znany z reklam i turystycznych folderów, lecz prawdziwy, surowy i codzienny. To dopiero pierwsza część materiału. W kolejnej pokażę bardziej mroczne, surowe i mniej oczywiste oblicze Lipin.
Zobacz na YouTube